المطلع
عاجل

post-image

سەرۆک وەزیران: پابەندین بە ئەنجامدانی هەڵبژاردن لەکاتی خۆیدا، بەو پێیەی بناغەی سیستەمی دیموکراسیە


20:08 عێراق
2025-09-16
26355

ئەمڕۆ سێشەممە، محەمەد شیاع سودانی، سەرۆک وەزیران دووپاتیکردەوە عێراقی نوێ بەرەو پێشەوە چووە و گەڕانەوە بۆ دووم نییە. هەروەها جەختی لە پابەندبوونی خۆی کردەوە بە ئەنجامدانی هەڵبژاردن لە وادەی دیاریکراودا و بە بناغەی سیستەمی دیموکراسی لە قەڵەم دا.
نوسینگەی ڕاگەیاندنی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران لەڕاگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران  محەمەد شەیاع سودانی، ئەمڕۆ سێشەممە لە شاری بەغداد بەشداری کرد لە ئاهەنگێک کە لەلایەن ڕوانگەی عێراقی بۆ چاودێریکردنی دیموکراسییەوە ڕێکخرا، بە بۆنەی ڕۆژی جیهانی دیموکراسییەوە.

وتیشی سودانی سڵاوی لە ئامادەبووان کرد و ستایشی ئەو کەسانەی کرد کە بەرپرسن لە ڕێکخستنی ئەم ئاهەنگە هاوکات لەگەڵ تێپەڕبوونی 18 ساڵ بەسەر بڕیاری نەتەوە یەکگرتووەکان و ناساندنی 15ی ئەیلول لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە وەک ڕۆژی جیهانی دیموکراسی.

سودانی جەختی لەوە کردەوە کە عێراق شایستەترین وڵاتە بۆ ئاهەنگگێڕان بە ڕۆژی دیموکراسی، چونکە ئەم ڕۆژە نوێنەرایەتی مۆدێلێکی ناوازە دەکات بۆ بەکارهێنان و گواستنەوەی ئاشتیانەی دەسەڵات لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئەمەش دوای ئەوە دێت کە گەلەکەمان دوایی ساڵانێکی زۆری خەباتی دژی دیکتاتۆرییەت کرد، و ڕووبەڕووی قێزەونترین شێوەی پراکتیزە سەرکوتگەرانە بووەوە و دەیان هەزار کەس بوونە قوربانی هەر لە گۆڕە بەکۆمەڵەکان و هەڵەبجە و ئەنفال و هەڵمەتی لەناوبردنی زانایانی ئایینی و سەرکردە و کەسایەتییە سیاسی و سەربازی و ڕۆشنبیری و ئابووری و وەرزشییەکانیانەوە و باجی شەڕە بێسوودەکانی ڕژێمی پێشوو و وێرانکردنی بناغەکانی ژیان و وێرانکردنی ژینگەی دا، لەوانەش تاوانی وشککرنەوەی ئەهوارەکان.

ئەمانەی خوارەوە دەقی وتارەکەی  سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانە کەنوسینگەکەی بڵاویکردۆتەوە:

? زۆر گرنگە گەنجانمان ئاگاداری ئەو نادادپەروەری و ستەمکارییە بن کە ڕوویان دا، بە لەبەرچاوگرتنی بوونی پڕوپاگەندەی سیستماتیکی نا ڕاستی لەسەر ژیان لە ژێر دیکتاتۆریەتدا دروستکرد.

? لە سەردەمی دیکتاتۆرییەتدا عێراق گۆڕدرا بۆ زیندانێکی فراوان و لە لایەن یەک حیزبە کۆنترۆڵکرا و بەرتەسکی ئازادی و بیرکردنەوە بەسەر تاک و کۆمەڵدا سەپێندرا.

? دیکتاتۆرییەت لە ڕێگەی قوربانیدانی عێراقییەکانەاە بە هەموو پێکهاتەکانیانەوە، و بە هاوکاری گەلانی دۆست ڕووخێنرا.

? هەنگاومان نا بەرەو سیستەمێکی دیموکراسی کە لەسەر بنەمای دەستورێکی هەمیشەیی دامەزراوە، لە چوارچێوەی سیستەمێکی پەرلەمانیدا کە 5 خولی پێشوومان تێیدا تێپەڕاند، و جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکانی تێدا چەسپاندووە.

? هێشتا کاری زۆرمان ماوە بۆ پتەوکردنی بناغەکانی دیموکراسی، وەک پێشخستنی پرەنسیپی هاوڵاتیبوون و ڕەتکردنەوەی پشک، و بنیاتنانی تەواوی دامەزراوەکان.

? لە ماوەی 22 ساڵدا دیموکراسی لە عێراق سەرکەوتوو بووە لە بەدەستهێنانی ڕێز و دانپێدانانی هەموو وڵاتانی جیهان.

? تەواوکردنی چوارچێوە سیاسییەکان ئاسانکاری بۆ کۆتاییهێنان بە نێردەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پشتیوانی عێراق (یۆنامی) و کۆتایی هێنان بە بوونی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بۆ بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر و گواستنەوە بۆ پەیوەندییە دووقۆڵییەکان کرد.

? حکومەتەکەمان پاڵپشتی جێبەجێکردنی دەسەڵاتی دەوڵەت و قۆرخکارییەکەی لەسەر بەکارهێنانی چەک و زامنی ئازادییە گشتیەکانی کرد، بەمەرجێک لەگەڵ ئازادییەکانی ئەوانی تردا ناکۆکی نەبن.

? تیرۆر هەوڵیدا ڕێگری لە پڕۆسەی دیموکراسی بکات، گەلەکەمانیش دوور لە چنگی تیرۆر و توندڕەوی و تەکفیر خەباتی کرد بۆ دەربڕینی ڕێگای خۆی.

? ڕێبازی دیموکراسی پێویستی بە پاراستنی زیاتر و کار و هەوڵی بەکۆمەڵ و پێشخستنی بەرژەوەندی کۆمەڵگا و سیستەم و یاسایە.

? یەکەم ئەرکی بەهێزکردنی ڕۆڵی دەوڵەت ئەوەیە یاسا پارێزگاری لە بوونی بکات و ڕێگری بکات لە بەکارهێنانی ئازادیەکان بۆ سوکایەتی کردن بە یاساکانی.

? ناوبانگی عێراق و ئازادی هاووڵاتیانی و مافیان لە زانینی ڕاستییەکانیان لە ناوەڕۆکی ئامانجەکانی دیموکراسیدایە.

? بەرنامەی حکومەتەکەمان تیشکی خستۆتە سەر پاراستنی دەستکەوتەکانی سیستەمی دیموکراسی لە ڕێگەی چاکسازی و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی و دابینکردنی مەرجەکانی ژیانێکی شایستە و ئاوەدانکردنەوەی وڵات و گەشەپێدان و لێپرسینەوە لەو کەسانەی کە هەڕەشە لە ئاشتی کۆمەڵایەتی دەکەن.

? مەرجەعییەتی باڵای ئایینی جەختی لەوە کردووەتەوە کە ئەم بنەمایانە نوێنەرایەتی ڕێبازێکی دروست دەکات بۆ ئەوەی گەلەکەمان پەیڕەوی بکاتا.

? پاڵپشتی تەواومان بۆ کارەکانی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان پێشکەش کردووە بۆ بەڕێوەبردنی خولی شەشەمی هەڵبژاردنەکان لە سیستەمی دیموکراسیماندا.

? ڕێگە نادەین هیچ کەسێک هەوڵی پەکخستنی هەڵبژاردن یان شێواندنی بدات، هەروەها هەموو شتێکی پێویست بۆ دەستەبەرکردنی سەلامەتی کاندیدەکان و ئازادی هەڵبژاردن دابین دەکەین.

? هیچ جێگرەوەیەک بۆ ڕێڕەوی دەستوور و دیموکراسی کۆکەرەوەی هەموو عێراقییەکان نییە، هەروەها گەڕانەوە بۆ هەموو کارەسات و شکستەکانی ڕابردوو نییە.

كلمات مفتاحية

اخبار ذات صلة

تعليقات

أحدث الاخبار

قصر رونالدو بلا مشترٍ.. 700 ألف دولار تتبخر من قيمته

قصر رونالدو بلا مشترٍ.. 700 ألف دولار تتبخر من قيمته

2026-09-12 15:51 5370
ترامب: الحرب مع إيران ستنتهي قريباً

ترامب: الحرب مع إيران ستنتهي قريباً

2026-09-12 15:45 4741
بزشكيان: عدم استخدام أراضي الدول لتهديد الجيران مبدأ لا يجوز المساس به

بزشكيان: عدم استخدام أراضي الدول لتهديد الجيران مبدأ لا يجوز المساس به

2026-09-12 15:40 3974
القوات المسلحة الإيرانية: القدرات العسكرية الإيرانية تفوق تصورات العدو

القوات المسلحة الإيرانية: القدرات العسكرية الإيرانية تفوق تصورات العدو

2026-09-12 15:30 4351
الرئيس العراقي يدين الهجمات على السعودية ويرفض استخدام أراضي العراق

الرئيس العراقي يدين الهجمات على السعودية ويرفض استخدام أراضي العراق

2026-09-12 15:27 8914
رئيس البرلمان: رفض استخدام الأراضي العراقية للاعتداء على دول الجوار

رئيس البرلمان: رفض استخدام الأراضي العراقية للاعتداء على دول الجوار

2026-09-12 12:22 11170
الخارجية الإيرانية: اجتماع عُمان الاثنين خطوة أساسية لضمان أمن الخليج

الخارجية الإيرانية: اجتماع عُمان الاثنين خطوة أساسية لضمان أمن الخليج

2026-09-12 12:21 6117
طقس العراق.. استقرار في درجات الحرارة الأيام المقبلة

طقس العراق.. استقرار في درجات الحرارة الأيام المقبلة

2026-09-12 09:14 8757
ارتفاع جديد بأسعار الصرف في بغداد وأربيل مع افتتاح بداية الأسبوع

ارتفاع جديد بأسعار الصرف في بغداد وأربيل مع افتتاح بداية الأسبوع

2026-09-12 12:12 6886
الحلبوسي: لن نسمح باستخدام العراق لتهديد أمن السعودية ودول الجوار

الحلبوسي: لن نسمح باستخدام العراق لتهديد أمن السعودية ودول الجوار

2026-09-12 12:07 8393
مصر تهتز بجريمة مروعة.. أب ينهي حياة طفلته كارما ذات الـ4 أعوام

مصر تهتز بجريمة مروعة.. أب ينهي حياة طفلته كارما ذات الـ4 أعوام

2026-09-12 11:58 5816
التلغراف: سيطرة الحوثيين على باب المندب قد تقلب حسابات الملاحة العالمية

التلغراف: سيطرة الحوثيين على باب المندب قد تقلب حسابات الملاحة العالمية

2026-09-12 11:53 5264
"أكسيوس": ترامب رفض طلباً من ابن سلمان لشن ضربات أميركية على أنصار الله اليمنية

"أكسيوس": ترامب رفض طلباً من ابن سلمان لشن ضربات أميركية على أنصار الله اليمنية

2026-09-12 11:45 5530
الحكومة تدين الهجوم على خط أنابيب سعودي والزيدي يوجه بفتح تحقيق في ملابساته

الحكومة تدين الهجوم على خط أنابيب سعودي والزيدي يوجه بفتح تحقيق في ملابساته

2026-09-12 11:41 9051
الرئيس اللبناني من النبطية: لا مفاوضات مع "إسرائيل" حالياً ونتعهد بتحقيق الانسحاب الإسرائيلي

الرئيس اللبناني من النبطية: لا مفاوضات مع "إسرائيل" حالياً ونتعهد بتحقيق الانسحاب الإسرائيلي

2026-09-12 11:36 5137
مبابي يعلق غاضباً على صور "دكتاتور"..

مبابي يعلق غاضباً على صور "دكتاتور"..

2026-09-12 11:26 5976
لقطات الشاشة قد تصيبك بـ"فقدان ذاكرة رقمي".. مفأجاة صادمة!

لقطات الشاشة قد تصيبك بـ"فقدان ذاكرة رقمي".. مفأجاة صادمة!

2026-09-12 11:20 5685
لقطة لعمدة نيويورك تفجر عاصفة.. ممداني يضحك بذكرى 11 سبتمبر

لقطة لعمدة نيويورك تفجر عاصفة.. ممداني يضحك بذكرى 11 سبتمبر

2026-09-12 11:15 5055